Zonas mortas no mar

O quecemento global podería crear "zonas mortas" no océano nas que existe o perigo de que desaparezan os peixes e os mariscos durante miles de anos, conclúe un estudo publicado o domingo. Los investigadores insisten en que é necesario diminuír drasticamente as emisións de carbono para frear unha tendencia que pode devastar o ecosistema mariño e privar ás futuras xeracións da oportunidade de pescar no mar.

No estudo, publicado na edición online de Nature Geoscience, científicos de Dinamarca desenvolveron un modelo informático para simular os cambios climáticos nos próximos 100.000 anos. No modelo exponse dous escenarios coñecidos os niveis de dióxido de carbono na atmosfera como un indicador do aumento da temperatura, no peor dos casos as concentracións de CO2 aumentaría a 1.168 ppm para 2.100, o triplo dos niveis rexistrados na actualidade e no modelo mais optimista chegaríase a 549 ppm para o 2100, ou a un 50% dos rexistrados na actualidade.

O aumento da temperatura en ambos os casos dependería de varios factores (do momento en que se alcance o pico das emisións de carbono, e de se o quecemento provoca disparadores naturais), tendo en conta estes factores os científicos prognostican un posible aumento de entre 5 a 7ºC no peor dos casos e noutras condicións provese un quecemento de 2 a 4 Cº.

No peor dos casos, os mares máis cálidos e a lentitude da circulación oceánica provocarán niveis de osíxeno máis baixos, creando "zonas mortas" que non poderán albergar peixes, mariscos nin outras formas superiores de vida mariña, e que non se poderán recuperar durante 1.500 a 2.000 anos. Xa existen na actualidade "zonas mortas" mariñas en áreas pouco profundas próximas á costa, onde a vertedura de fertilizantes agrícolas provoca a proliferación de algas que esgotan o osíxeno.

Con todo, a gran privación de osíxeno no océano supón unha ameaza maior, posto que afecta o corazón da biodiversidade, advirte o traballo. Fai ao redor de 250 millóns de anos, un cambio químico nos mares provocou a devastación masiva de especies mariñas.

O científico principal Gary Shaffer, do Instituto Niels Bohr da Universidade de Copenhague, di que non queda claro, ante o panorama sombrío que anticipa este estudo, se as xeracións futuras poderán ver os océanos como unha importante reserva de alimentos.

Desde 1900 a temperatura media global aumentou en 0,8 ºC e o Panel Intergubernamental sobre o cambio climático (IPCC) da ONU en 2007 prognostico un quecemento de entre 1,8 a 4ºC para o 2100 con respecto dos niveis de 1980-1999, pero nesta estimación non quedan claros os efectos de "realimentación positiva? que poderían amplificar o quecemento. á vista deste estudo e outros similares, vémonos obrigados a reducir as emisións de combustibles fósiles durante as próximas xeracións para limitar a privación de oxixeno e a acidificación do oceano e os seus efectos negativos a longo prazo.

Fonte:Nature Geoscience

¿Que respiran as cidades?

¿Onde van parar os restos de pneumático queimado nunha freada, ou das pastillas de freo; o po da escavación dunha obra ou da combustión das calefaccións? Acaban no aire. E, curiosamente, son as que máis afectan á saúde dos cidadáns. A razón é sinxela: estas partículas son tan diminutas que penetran polas vías respiratorias chegando até os pulmóns, as máis pequenas até os alvéolos, e poden provocar enfermidades pulmonares e cardíacas.

Teñen un diámetro inferior ás dez milésimas de milímetro e poden estar “suspendidas” no aire desde unhas horas a varios anos (dependendo das condicións climatolóxicas), como consta en informes da Consellería de Medio Ambiente. Son tan prexudiciais como as que tradicionalmente se consideran “partículas contaminantes”, é dicir, aquelas como o dióxido de xofre que procede das industrias.

Pois ben, Vigo é a segunda cidade galega na que se rexistran máis sustancias deste tipo no aire e onde se superou catorce veces o ano pasado a medida diaria normal. Aínda así, o limiar de alerta sitúase en 35, polo que non preocupa. Os expertos bautizáronas como “PM10” e a rede galega de calidade do aire, a primeira en España con certificado ISO, vixía estes niveis en Vigo. Desde setembro de 2008, unha nova estación recolle mostras do aire que respira Vigo e que se une á que á xa existente que unicamente mide o benceno.

¿Que se respira en Vigo? Os primeiros resultados da nova estación, e os máis actuais, mostran que na cidade non se exceden os limiares de alerta nin o número de superacións máxima dos materiais procedentes do tráfico ou a industria (dióxido de xofre, óxido de hidróxeno, monóxido de carbono ou ozono). Moitos destes limiares son mesmo inferiores aos doutras cidades como é A Coruña. é o que ocorre coa media anual de ozono troposférico e provoca irritación nos ollos, nariz e garganta nos sectores máis sensibles da poboación e danos na vexetación.

En Vigo rexístrase unha taxa de 19,61 unidades por metro cúbico e de 25,62 nas dúas estacións; mentres que en Pontevedra é de 46, de 50 en Ferrol e 29,8 na Coruña. Os PM10 e o ozono son os que mais preocupan nas cidades, o obxectivo fundamental é controlar as partículas mais pequenas, as PM2,5, xa que son as que penetran con maior facilidade nos pulmóns e que se orixinan nas obras, por trafico e mesmo o pole.

Fonte: Faro de Vigo

Producir biodiesel en Galicia non está resultando rentable

O conselleiro delegado de Egal Biodiésel, Alejandro Arias Díaz-Eimil, é claro e conciso: «Nestes momentos producir biocarburantes non é rendible. As petroleiras queren comprarnos o combustible ecolóxico a prezo de diésel convencional, que agora é moi baixo, e nós necesitamos importar aceites vexetais que nestes momentos están máis caros». Por este motivo, a compañía que ten unha planta en Cerceda con capacidade para producir 40.000 toneladas ao ano de biodiésel estuda a posibilidade de reorientar o seu proxecto cara á investigación con outras materias primas, principalmente, as algas. «Debemos buscar unha saída a esta situación e, aínda que sexa a medio prazo, parece que as algas poden ser a materia prima máis barata para producir biocarburantes», explica Arias Díaz-Eimil, quen engade: «Dáse a particularidade de que as algas se alimentan de CO2 e pola proximidade da central térmica de Meirama sería unha iniciativa interesante para desenvolver con Unión Fenosa».

O problema que está a padecer a planta de Cerceda non é único en Galicia, nin en España. De feito, os responsables doutras compañías admiten que no 2009 podíanse paralizar proxectos se continúan baixo as mesmas circunstancias. E é que o principal cabalo de batalla que mantiña o sector a finais do ano pasado era o desenvolvemento do decreto que fixaba as cotas mínimas de biocarburantes que debían incluír entre os seus produtos as petroleiras. Pero unha vez que o Executivo español deu ese paso (quedaron marcadas nun 3,75% do total para este ano e o 5,83% para o 2010), os produtores de combustibles ecolóxicos atopáronse con que as petroleiras están importantando estas cantidades doutros países, como Estados Unidos, que contan con subvencións específicas para o biodiésel e que teñen un prezo por unidade «co que é imposible competir».

Desde a compañía analizan agora todas as posibles saídas á crise. Entre elas, a que cobra máis forza é a de transformar o proxecto nunha iniciativa de investigación e desenvolvemento para producir biocombustible a partir das algas. Fontes do sector estiman que esta materia prima pode ser a máis barata para conseguir carburantes ecolóxicos. Aínda que admiten que o desenvolvemento desta tecnoloxía non será efectiva até o 2010.

Fonte: La Voz de Galicia

Captación e almacenamento de CO2

No medio do deserto do Sahara, na rexión alxerina de In Salah, álzase un enorme campo de explotación de gas natural convertido nun gran laboratorio para mitigar o efecto invernadoiro do planeta mediante unha sofisticada tecnoloxía.

Trátase do primeiro proxecto a gran escala de Captura e Almacenamento de CO2 (CCS, nas súas siglas en inglés) nun xacemento de gas.

Segundo Mohammed Keddam, vicepresidente de In Salah Gas, o resultado deste experimento desenvolvido polas compañías Sonatrach (Alxeria), BP (Reino Unido) e Statoil (Noruega) é equiparable ao que se conseguiría se se retirasen da circulación uns 200.000 automóbiles que percorren 30.000 quilómetros cada ano.

Aínda que aínda está nunha fase de verificación e control, o proxecto de 30 anos, que se iniciou en 2004 tras un acordo alcanzado en 2001, é xa todo un éxito, dixo Keddam a un grupo de xornalistas convidados a visitar a instalación. Considera que a tecnoloxía debería aplicarse noutras instalacións que liberan dióxido de carbono á atmosfera, aínda que recoñece que se requiren condicións non sempre existentes, como a presenza dunha reserva de gas "totalmente íntegra".

Mentres a Unión Europea (UE) analiza os riscos desta tecnoloxía que a Axencia Internacional da Enerxía (AIE) quere promover, unhas 2.000 persoas traballan xa niso a 1.700 quilómetros ao sur de Alxer, illadas e protexidas con severas medidas de seguridade no desértico paisaxe.

Demostra, segundo o presidente de In Salah Gas, Michal Mossmann, que é "posible e economicamente aceptable" romper a cadea entre o uso de combustibles fósiles e o dióxido de carbono (CO2)".

Explicou que a UE esixe que o gas natural importado non conteña máis dun 0,3 por cento de dióxido de carbono, pero o gas da rica reserva de In Salah contén unha media do 7 por cento de CO2, e esa foi a razón decisiva para desenvolver este proxecto. "A outra opción fose liberar á atmosfera o excedente de CO2 ou non vendelo a Europa, pero decidimos capturalo e almacenalo baixo terra", dixo Keddam.

Para iso, utilízase un produto químico que absorbe o dióxido de carbono do gas natural, este pasa logo por un proceso de deshidratación e queda así limpo para a súa exportación, mentres que o CO2 se reinyecta baixo terra a alta presión. De acordo cos cálculos, o proxecto permitirá recuperar e almacenar así 10 millóns de toneladas de CO2.

O ano pasado, a Comisión Europea lanzou unha iniciativa para "analizar os riscos asociados" a cada un dos aspectos da captura, o transporte e o almacenamento de dióxido de carbono, ao considerarse unha tecnoloxía que podería reducir até o 90 por cento do CO2 que producen as centrais xeradoras de enerxía.

Pola súa banda, o director executivo da Axencia Internacional da Enerxía (AIE), avogou polo desenvolvemento da CCS e, no Foro Internacional da Enerxía celebrado en Roma en abril pasado, pediu que se mobilizasen os medios para o seu desenvolvemento. "Na captura e almacenamento de carbono (CCS, nas súas siglas en inglés) necesitariamos construír polo menos 20 plantas até 2020, cun custo de 1.500 millóns de dólares cada unha", dixo Tanaka nesa ocasión.

A cuestión a esto é cales serán as consecuencias desta acumulación de CO2?

Casas de Bambú

As casas de bambú presentan dúas grandes características ademais de ser vivendas sustentables axudan a contribuír á loita contra o cambio climático, xa que as plantacións necesarias para a súa construción son auténticos sumidoiros de CO2. Para facerse unha idea da capacidade destas plantacións pódese estimar que unha hectárea de bambú pode chegar a absorber nove toneladas de CO2, onde se pode obter material estrutural para a creación de nove vivendas unifamiliares.

Así o sinalou hoxe Francisco Gallo, autor do proxecto "Sumidoiro habitable de CO2; bio-compostos de bambú para vivendas sustentables", gañador do premio da Fundación Altran para a Innovación 2008.

A planta que se pretende utilizar neste proxecto denomínase guadua, endémica de América Latina, a mesma que se usou no teito da T-4 do aeroporto de Barallas, aínda que se podería facer con calquera outra variedade de bambú.

A vantaxe do bambú é que ten un crecemento continúo, a un ritmo de 24 centímetros diarios, co que o proceso de fixación de dióxido de carbono non se detén. Con este proxecto preténdese fomentar o uso do bambú e reverter o modelo de construción actual, pasando dos materiais minerais aos vexetais. Ademais con esta iniciativa espérase xerar unha gran demanda sobre a planta estimulando seméntaa e aumentar a capacidade de absorción de CO2.

Para que o proxecto sexa viable cada plantación non debería ter máis de oito hectáreas, suficientes para construír 80 vivendas. Pola súa banda, o presidente executivo de Altran España, Xosé Ramón Magarzo, destacou que o obxectivo da Fundación é axudar aos proxectos a pasar do laboratorio ao mercado coa maior garantía".

Fonte EFE

A calor mata as árbores

Os datos que nos van achegando o cambio climático seguen deixándonos malas noticias, neste caso preséntase como principal prexudicado os bosques accidentais. Tanto o quecemento como as secas poderían estar detrás dun aumento constatado dos valores de mortalidade, de acordo cun estudo do Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos, recollido na revista Science.

O estudo céntrase nos bosques de piñeiro e outras coníferas (abetos, panaceas, tsuga que poboan a parte occidental dos Estados Unidos), nestas especies a mortalidade multiplicouse por dúas que podería estar relacionada tamén co aumento do dióxido de carbono na atmosfera, unha hipótese que aínda esta por confirmar.

O incremento de mortes nas poboacións de árbores é un feito rechamante. Algunhas especies de piñeiro poden chegar a vivir durante uns 300 anos, e a esperanza de vida destas árbores pode exceder os 125 anos. O feito é parecido a comprobar, nunha poboación de persoas, o número das que falecen cada ano. Se esta taxa de mortalidade aumenta, habería que buscar as causas nalgún brote de epidemia ou factores externos. Con todo, esa mortalidade é contrarrestada polo número de nacementos. No noso caso a mortalidade é cada vez maior e non é contrarrestada cun aumento do ritmo de substitución de árbores, co cal os bosques progresivamente están a empezar a perder máis árbores dos que gañan.

No momento actual estamos nun escenario propicio para a proliferación de insectos e pragas que danan as árbores, e reflíctese non só un aumento da mortalidade ao dobres senón que leva asociado unha redución na vida media das árbores até a metade. Co cal as árbores morren antes, e alcanzan un tamaño menor. Por tanto estamos a falar dun tema moi preocupante a longo prazo xa que despois do mar son o maior sumidoiro de dióxido de carbono planetario.

Sementando ferro

Un dos buques oceanográficos máis avanzados do mundo, o alemán Polarstern, acaba de chegar a unha zona do suroeste do océano Atlántico para iniciar o maior experimento realizado até a data de fertilización das augas con ferro como posible medio de loita contra o cambio climático. Trátase de comprobar con garantía científica como afecta o crecemento do fitoplancto (diminutas algas unicelulares) e ás súas consecuencias a vertedura de seis toneladas de sulfato de ferro en po (como o que se vende como abono para plantas) nunha área de 300 quilómetros cadrados. O fitoplancto non só representa a base da alimentación da vida mariña, senón que tamén desempeña un papel crave na fixación ou absorción do dióxido de carbono (gas de efecto invernadoiro) presente na atmosfera. Se o ferro induce a proliferación das algas e estas absorben máis dióxido de carbono, a fertilización da auga sería unha forma de loita contra o quecemento global.

En augas máis ao sur que as actuais se realizaron xa cinco experimentos de fertilización con ferro nos últimos oito anos, que abarcaron zonas moito máis pequenas. Neles induciuse un aumento do plancto similar ao que produce o ferro contido no po atmosférico continental ao caer no mar ou un iceberg que se derrete (no que previamente se estivo depositando po). Os resultados fan crer aos científicos que o actual non producirá un impacto ambiental perigoso.

En parte, o experimento pretende pescudar se o gran declive observado no krill desde que as baleas azuis foron decimadas hai unhas décadas nesta zona está relacionado con esta redución ou se debe só ao quecemento global. Crese que as baleas exercian un papel de abono, mantendo unha continuidade de ferro para o plancto nas augas superficiais. A expedición pódese seguir desde hoxe na dirección de Internet www.lohafex.com, do Instituto Alfred Wegener de Alemaña, que a coordina xunto ao Instituto Nacional de Oceanografía da India.

Fonte: El Pais